13. İş Modeli
eBattery’nin iş modeli, elektrikli araç sahipliğinin farklı aşamalarında oluşan ihtiyaçları ortak bir hizmet yapısı içinde karşılamaya dayanır. Kullanıcıların istasyon keşfi, yolculuk planlama, şarj, alışveriş, sigorta ve evde enerji erişimi gibi ihtiyaçları; hizmet sağlayıcıların doğru kullanıcıya ulaşma, işlemlerini yönetme ve altyapılarını verimli kullanma hedefleriyle bir araya getirilir.
Bu yapı içinde eBattery’nin ekonomik değeri, kullanıcı ile hizmet arasındaki ilişkiyi kolaylaştırmasından doğar. Uygun istasyonun bulunması bir şarj işlemine, araçla uyumlu ürünün keşfedilmesi bir satın almaya, evde şarj ihtiyacının belirlenmesi ise cihaz ve kurulum hizmetine dönüşebilir. Platform, bu süreçlerin keşif, karar, işlem ve takip aşamalarını birbirine bağlar.
İş modelinin merkezinde bireysel abonelik, hizmet işlemleri, kurumsal yazılım ve altyapı işletmeciliği bulunur. eBattery Pro, düzenli abonelik ilişkisini; entegre şarj ve EV Market, işlem bazlı gelirleri; B2B çözümler, kurumsal hizmet gelirlerini; RWA yapısı ise istasyon projelerinin finansmanı, işletilmesi ve uygun ikincil işlemleri destekleyen ücret modelini oluşturur.
Gelir kanalları, ilgili ürün ve hizmetlerin kullanıma açılmasıyla birlikte devreye girer. Her kanalın ekonomik performansı kendi maliyetleri, sorumlulukları ve kullanıcıya sunduğu değer üzerinden değerlendirilir.
Bu yaklaşımda dört kavram birbirinden açıkça ayrılır: platform üzerinden geçen işlem hacmi, eBattery’ye ait gelir, istasyon projesinin işletme sonucu ve yatırımcıya dağıtılabilir kâr. Bu ayrım, hem iş modelinin anlaşılmasını hem de büyümenin doğru ölçülmesini sağlar.
13.1 Gelir Kalemleri
eBattery’nin gelir yapısı, kullanıcı deneyimi ile hizmet ekonomisi arasındaki ilişki üzerine kuruludur. Her gelir kalemi belirli bir hizmete karşılık gelir; ücretin kaynağı, kapsamı ve hangi işlem üzerinden hesaplandığı anlaşılır biçimde gösterilir.
eBattery Pro — İsteğe bağlı abonelik modeli
eBattery Pro, uygulamanın ücretli üyelik katmanıdır. Platformu düzenli ve yoğun kullanan kişilerin daha kapsamlı kullanım ihtiyaçlarına yönelik bir abonelik ilişkisi oluşturur.
Pro’nun değer önerisi, kullanıcının eBattery ile kurduğu günlük ilişkinin derinleşmesine dayanır. Üyelik kapsamında sunulan kullanım hakları ve hizmet avantajları, ortak bir abonelik deneyimi içinde yönetilir. Kullanıcı hangi hakları edindiğini, üyeliğinin hangi dönemi kapsadığını ve aboneliğini nasıl yöneteceğini satın alma sırasında görebilir.
Üyelik bedeli, ödeme dönemi, yenileme biçimi, uygulanabilir vergiler ve iptal koşulları ilgili satın alma akışında birlikte sunulur. Hakların hesapla ilişkilendirilmesi, ödeme durumunun doğrulanması ve farklı cihazlarda uygun biçimde tanınması abonelik altyapısının parçalarıdır.
Pro gelirinin sürekliliği, kullanıcının hizmetten düzenli olarak değer elde etmesine bağlıdır. Bu nedenle abonelik performansı yalnızca satın alma sayısıyla değerlendirilmez. Üyeliğin kullanımı, yenilenmesi, devamlılığı ve kullanıcı başına hizmet maliyeti birlikte izlenir.
Finansal açıdan Pro, tekrarlayan gelir oluşturabilecek bir katmandır. Bunun karşılığında AI kullanımı, harita hizmetleri, altyapı ve destek gibi maliyetler de düzenli biçimde yönetilir.
Pro üyeliği, oyun alanında EP satın alma veya Web3 tarafında istasyon payı edinme işlemi değildir. Abonelik hakları, oyun kaynaklarından ve yatırımcı haklarından ayrı tanımlanır.
Şarj işlemleri ve birleşik hizmet erişimi
Entegre operatörlerde gerçekleştirilen şarj işlemleri, eBattery’nin işlem bazlı gelir alanlarından biridir. Platform; uygun istasyonun bulunması, işlem başlatma, oturum takibi, ödeme bağlantısı ve kullanım geçmişinin yönetilmesi üzerinden değer üretir.
Operatör iş birliklerinde gelir; sözleşmeyle belirlenen işlem komisyonu, hizmet bedeli veya gelir paylaşımı modeliyle oluşur. Kullanıcıya gösterilen şarj fiyatı ile eBattery’nin operatörle olan ticari ilişkisi ayrı kayıtlarda izlenir.
Bu modelde bir şarj oturumunun toplam bedeli, eBattery’nin o işlemden elde ettiği gelirle aynı değildir. Enerji ve şarj hizmeti bedelinin ilgili işletmeciye ait kısmı ile platformun hak ettiği ücret ayrıştırılır.
eBattery’nin kendi yetkileri kapsamında işlettiği istasyonlarda ise ekonomik yapı, doğrudan işletme sorumluluklarıyla birlikte değerlendirilir. Enerji alımı, saha kullanımı, bakım, ödeme, destek ve diğer işletme maliyetleri bu yapının parçasıdır.
Böylece üçüncü taraf operatörlere erişim sağlayan platform hizmeti ile eBattery’nin üstlendiği istasyon işletmeciliği, kendi gelir ve maliyet düzenleri içinde takip edilir.
EV Market — Ürün ve hizmet pazaryeri
EV Market’in temel gelir kaynağı, pazaryeri üzerinden gerçekleşen uygun ürün ve hizmet işlemleridir. Şarj cihazları, kablolar, araçla uyumlu aksesuarlar ve ilgili hizmetler bu kapsamda değerlendirilir.
Pazaryeri modelinde eBattery, satıcının ürünüyle kullanıcı arasındaki keşif ve işlem sürecini kolaylaştırır. Gelir, tamamlanan satış üzerinden alınan komisyon veya sözleşmede tanımlanan hizmet bedeliyle oluşur.
Sipariş oluşturulması, ürünün teslim edilmesi ve iade sürecinin tamamlanması farklı aşamalardır. Gelir ve satıcıya yapılacak ödeme, ilgili işlem koşullarıyla birlikte takip edilir. İptal edilmiş veya iade edilmiş işlemler, gerçekleşmiş satış performansını olduğundan yüksek gösterecek biçimde raporlanmaz.
Cihaz kurulumunun ürünle birlikte sunulduğu durumlarda donanım, kurulum ve ek hizmet kalemleri ayrıştırılır. Kullanıcı toplam bedelin hangi hizmetleri içerdiğini görebilir.
Satıcı performansı da iş modelinin ekonomik niteliğini etkiler. Uygun ürün bilgisi, zamanında teslimat ve etkili satış sonrası destek; iade, şikâyet ve operasyon maliyetlerini azaltarak pazaryerinin sürdürülebilirliğine katkı sağlar.
Mobil şarj desteği ve yol yardımına erişim
EV Market kapsamındaki mobil şarj desteği, aracının enerjisi tükenen veya uygun bir istasyona ulaşamayan kullanıcıların hizmet sağlayıcılarla buluşturulmasını kapsar.
Bu alandaki gelir, tamamlanan hizmete ilişkin koordinasyon bedeli, işlem komisyonu veya ilgili işletme sözleşmesindeki hizmet payı üzerinden oluşabilir. Mobil ünitenin yönlendirilmesi, sahaya ulaşması ve hizmeti tamamlaması operasyonun temel aşamalarıdır.
Mobil şarjda ekonomik birim, yalnızca kullanıcı tarafından açılan talep değildir. Hizmetin kabul edilmesi, ulaşım mesafesi, saha süresi ve başarıyla tamamlanması birlikte değerlendirilir.
Kullanıcıya hizmetin kapsamı ve bedeli önceden gösterilir. Hizmet sağlayıcısına ait tahsilat ile eBattery’nin hak ettiği ücret ayrı izlenir. İptal, ulaşılamama veya hizmetin teknik olarak gerçekleştirilememesi durumları, ilgili işlem koşulları çerçevesinde yönetilir.
Sigorta ve kasko hizmetleri
Sigorta ve kasko modülü, elektrikli araç kullanıcılarının uygun ürünlere ulaşmasını ve poliçe süreçlerini takip etmesini destekler.
Gelir modeli, yetkili sigorta kuruluşları ve dağıtım kanallarıyla kurulan hizmet ilişkisine dayanır. eBattery’nin üstlendiği faaliyet ve ilgili ülkedeki yetki çerçevesine uygun olarak, sözleşmede tanımlanan hizmet veya dağıtım gelirleri elde edilir.
Poliçe primi ile platform geliri farklı büyüklüklerdir. Kullanıcının ödediği toplam primin tamamı eBattery geliri olarak değerlendirilmez. Poliçenin düzenlenmesi, iptali ve varsa komisyon düzeltmeleri ilgili kayıtlarla takip edilir.
Bu alanda uzun dönemli değer, yalnızca ilk poliçenin oluşturulmasından doğmaz. Yenileme takibi, araç bilgilerinin güncel tutulması ve kullanıcının uygun hizmete yeniden ulaşması da ilişki sürekliliğini destekler.
Sunulan ürünlerin karşılaştırılmasında fiyatla birlikte kapsam, muafiyet ve hizmet koşulları dikkate alınır. Ticari ilişki, kullanıcıya gösterilen teminat bilgisinin doğruluğunu değiştirmez.
Ev tipi şarj ve bağlantılı cihaz hizmetleri
Ev tipi şarj ekosistemi, birden fazla gelir alanını bir araya getirir:
Uygun cihaz satışlarından elde edilen pazaryeri veya satış geliri.
Kurulum ve saha hizmetlerinin koordinasyonu.
Bağlantılı cihaz yönetimi.
Bakım ve destek hizmetleri.
Uygun işletme modelindeki paylaşımlı şarj işlemleri.
Bu kalemler aynı hizmetin tekrar ücretlendirilmesine yol açmayacak biçimde tanımlanır. Cihaz satın alımıyla birlikte verilen haklar, ek hizmet paketleri ve düzenli yönetim bedelleri kullanıcıya açıklanır.
Bireysel cihazlarda kullanıcı deneyimi öne çıkarken, çok cihazlı bina ve yerleşkelerde yönetim ihtiyacı artar. Yetkili kullanıcı tanımlama, tüketim kayıtları, kapasite paylaşımı ve operasyon takibi kurumsal hizmet değerini oluşturur.
Kurumsal yazılım, entegrasyon ve white-label çözümler
B2B gelirleri; eBattery altyapısının işletmelerin ihtiyaçlarına uygun biçimde sunulmasına dayanır. Kurumsal hesap yönetimi, şarj ve cihaz yönetimi, entegrasyon, raporlama ve markaya uyarlanmış hizmet çözümleri bu yapının kapsamındadır.
Gelir modeli; başlangıç kurulumu, entegrasyon hizmeti, dönemsel yazılım aboneliği, kullanım bazlı ücretlendirme ve destek kapsamı gibi bileşenlerden oluşabilir.
Tek seferlik kurulum bedelleri ile devam eden yazılım gelirleri ayrı izlenir. Kurumsal müşteriye sunulan hizmetin kapsamı; yönetilen cihaz, kullanıcı, işlem hacmi veya ilgili hizmet paketiyle ilişkilendirilir.
White-label yaklaşımı, eBattery’nin teknik kabiliyetlerinin farklı işletmeler ve ülkeler için uyarlanmasını sağlar. Yerel işletme yetkileri, müşteri sorumlulukları ve hizmet gereklilikleri bu teknoloji yapısıyla birlikte ele alınır.
Marka iş birlikleri ve kampanya gelirleri
Elektrikli araç ekosistemindeki markalar, eBattery üzerinden ilgili kullanıcı gruplarına ulaşabilir. Kampanya yönetimi, sponsorlu içerik ve açıkça işaretlenmiş ticari görünürlük bu ilişkinin gelir alanlarını oluşturur.
Bu hizmetlerde reklam veya sponsorluk niteliği kullanıcı açısından anlaşılır olur. Kampanya performansı; uygun gösterim, etkileşim ve gerçekleşen işlem gibi tanımlı ölçütlerle değerlendirilir.
Rota ve şarj önerilerinde araç uyumu, erişilebilirlik ve enerji güvenliği temel seçim koşullarıdır. Ticari görünürlük bu koşulları ortadan kaldıran bir sıralama ayrıcalığına dönüşmez.
Kurumsal analiz hizmetleri ise toplulaştırılmış ve kullanım hakkı bulunan veriler üzerinden geliştirilir. Değer, bireysel hareket kayıtlarının satışından değil; işletmelerin talebi, kapasite ihtiyacını ve hizmet performansını daha iyi anlamasından doğar.
RWA Launchpad, ikinci el işlemler ve istasyon işletmeciliği
Web3 tarafındaki gelir modeli, istasyon projelerinin başarılı ilk satışı, uygun ikincil satış işlemleri ve işletme hizmeti etrafında şekillenir.
| Gelir veya işlem alanı | eBattery ücret modeli |
|---|---|
| Başarıyla tamamlanan ilk satış | Satış bedeli üzerinden %3 |
| Desteklenen ikinci el satış işlemi | Satış bedeli üzerinden %1 |
| Yatırımcıya kâr dağıtımı | %0 dağıtım komisyonu |
| İstasyon işletme hizmeti | Proje ve işletme sözleşmesinde açıklanan hizmet ücreti |
İlk satış komisyonu, başarılı satışın gerçekleştirilmesi karşılığında alınan platform ücretidir. Projenin toplam finansman bütçesinde bu kalem açıkça gösterilir. Kurulum ve işletmeye hazırlık için gereken net kaynak ile satıştan toplanacak brüt tutar birlikte planlanır.
İkinci el işlem ücreti, istasyon projesindeki yatırımcı haklarının uygun kullanıcılar arasında el değiştirdiği satış işlemiyle ilişkilidir. Fiziksel istasyonun satışı olarak değerlendirilmez.
Bu ücretlerin hesaplanması ve tahsilatı, ilgili satış sözleşmeleri üzerinden zincir üzerinde izlenebilir biçimde yürütülür. Ücret matrahı, ödeme varlığı ve tahsilat kaydı işlemle ilişkilendirilir.
NFT standartları, ücret bilgisinin ortak biçimde okunmasına yardımcı olabilir. Örneğin ERC-2981, satış fiyatına göre ücret tutarı ve alıcı adresinin bildirilmesini standartlaştırır; belirli bir oranı zorunlu kılmaz ve tek başına her pazaryerinde tahsilat sağlamaz. eBattery’nin %1 oranı kendi ücret politikasıdır; tahsilat, desteklenen işlem akışında uygulanır.
İstasyon işletme hizmeti ise satış komisyonlarından ayrı bir faaliyettir. eBattery’nin ilgili yetkiler kapsamında üstlendiği işletme, izleme, bakım koordinasyonu ve hizmet yönetiminin karşılığı proje giderleri içinde açıklanır.
Kâr dağıtımından %0 komisyon alınması, istasyonun giderlerinin veya işletme hizmet ücretinin bulunmadığı anlamına gelmez. Yatırımcıya dağıtılabilir tutar; ilgili giderler, yükümlülükler ve tanımlı rezervler sonrasında hesaplanır. Bu tutarın yatırımcıya dağıtılması sırasında ayrıca eBattery dağıtım komisyonu kesilmez.
13.2 İş Ortakları ve B2B Yapı
eBattery’nin kurumsal yapısı, elektrikli araç ekosistemindeki farklı uzmanlıkları ortak bir kullanıcı deneyiminde birleştirir. Şarj operatörü enerji hizmetini, cihaz üreticisi donanımı, kurulum sağlayıcısı saha uygulamasını, sigorta kuruluşu ise kendi yetkisi kapsamındaki ürünü sunar.
eBattery bu hizmetlerin keşfedilmesini, uygun kullanıcıyla eşleşmesini, dijital süreçlerinin yönetilmesini ve sonuçlarının takip edilmesini destekler. Kendi işletmecilik rolünü üstlendiği alanlarda ise ilgili operasyon sorumluluklarını da taşır.
Bu nedenle bütün ortaklıklar aynı sözleşme veya gelir paylaşımı modeliyle ele alınmaz. Her ilişkide hizmetin sahibi, kullanıcıya karşı sorumlu taraf, tahsilat düzeni, veri erişimi ve destek yükümlülüğü belirlenir.
İş ortağı grupları
| İş ortağı grubu | eBattery ile kurulan temel ilişki |
|---|---|
| Şarj ağı işletmecileri | İstasyon verisi, oturum, ödeme ve kullanıcı erişimi entegrasyonu |
| Cihaz üreticileri ve kurulum sağlayıcıları | Uygun donanım, kurulum, devreye alma ve servis |
| EV Market satıcıları | Ürün keşfi, uyumluluk bilgisi, sipariş ve satış sonrası süreçler |
| Sigorta kuruluşları ve yetkili dağıtım kanalları | Teklif, poliçe ve yenileme akışları |
| Mobil şarj ve yol yardım sağlayıcıları | Talep değerlendirme, saha yönlendirmesi ve hizmet tamamlama |
| Bina, site ve tesis yönetimleri | Ortak şarj altyapısı, kullanıcı yetkileri ve tüketim yönetimi |
| Filo ve mobilite işletmeleri | Kurumsal kullanım, harcama görünürlüğü ve operasyon raporlaması |
| Yerel işletme ve teknoloji ortakları | Bölgesel hizmet uyarlaması ve white-label uygulamalar |
Bu yapı, bir iş ortağına yalnızca görünürlük sağlamanın ötesinde, tamamlanabilir ve takip edilebilir işlem akışları sunar.
Bir operatör açısından haritada bulunmak ile kullanıcıya uygulama içinden şarj hizmeti verebilmek farklı entegrasyon düzeyleridir. Bir satıcı açısından ürün listelemek ile sipariş, teslimat ve iade süreçlerini platformla birlikte yönetmek de farklı hizmet kapsamlarıdır.
B2B sözleşmeleri bu kapsamları somutlaştırır.
Kurumsal müşteriler için değer önerisi
Kurumsal müşterinin eBattery’den elde ettiği değer, işletmenin niteliğine göre değişir.
Bir şarj operatörü için yeni kullanıcılara erişim ve işlem sürekliliği önemlidir. Bir tesis yönetimi için cihazların çalışır durumda tutulması, kullanıcı yetkileri ve ortak kapasitenin düzenlenmesi öne çıkar. Filo işletmesinde ise şarj giderlerinin araç veya kullanıcı bazında takip edilebilmesi değer yaratır.
Bu ihtiyaçların ortak noktası, dağınık süreçlerin yönetilebilir hâle gelmesidir. eBattery’nin B2B yaklaşımı, hizmetin işletme içinde kimin tarafından kullanılacağını ve hangi kararı kolaylaştıracağını temel alır.
Raporlama da bu amaca göre düzenlenir. Sadece çok sayıda gösterge sunmak yerine, kullanıcının cevap aradığı sorulara odaklanılır: Hangi cihazlar daha fazla kullanılıyor? Hangi oturumlar tamamlanamıyor? Hangi bölgede hizmet talebi artıyor? Destek maliyeti hangi nedenle yükseliyor?
SaaS ve hizmet paketleri
Kurumsal yazılım hizmetleri, devam eden kullanım ilişkisine uygun abonelik modeliyle sunulur. Sözleşme kapsamında yazılım erişimi, yönetilen varlıklar, işlem kapasitesi, destek seviyesi ve raporlama ihtiyaçları tanımlanır.
İlk entegrasyonun gerektirdiği çalışma ile standart hizmetin devamlılığı ayrı değerlendirilir. Böylece yeni bir müşterinin devreye alınması için harcanan kaynaklar, dönemsel yazılım gelirinin içinde görünmez hâle gelmez.
Hizmet paketlerinde kapasite artışı ve ek ihtiyaçlar için uygulanacak koşullar açıklanır. Bu yaklaşım, kurumsal müşterinin maliyetini planlamasını ve eBattery’nin hizmet kalitesini korumasını destekler.
White-label ile yerel büyüme
White-label yapı, eBattery’nin belirli teknoloji ve operasyon bileşenlerinin iş ortağının markası ve yerel hizmet modeliyle sunulmasını sağlar.
Bu yaklaşımın ekonomik avantajı, her yeni pazar için bütün teknik altyapının yeniden kurulması ihtiyacını azaltmasıdır. Ortak yazılım bileşenleri korunurken dil, para birimi, ödeme, destek ve yerel entegrasyonlar ilgili pazara uyarlanır.
Ülkeye özgü işletme yetkileri ve yükümlülükler, yerel hizmet organizasyonuyla birlikte tamamlanır. eBattery’nin teknoloji altyapısı; başvuru, raporlama ve operasyon hazırlığının düzenli yürütülmesine katkı sağlar.
Global büyüme böylece yalnızca uygulamanın başka bir dilde yayımlanması olarak ele alınmaz. Kullanıcının o ülkede gerçekten erişebileceği hizmetlerin, ödeme yöntemlerinin ve destek kapasitesinin oluşturulmasıyla birlikte ilerler.
Ortaklık kalitesi ve hizmet sorumluluğu
İş ortaklığı performansı, sözleşme sayısından çok hizmetin gerçekleşme kalitesiyle ölçülür. Veri güncelliği, işlem başarısı, zamanında teslimat, destek yanıtı ve kullanıcı şikâyetlerinin çözümü bu değerlendirmenin parçalarıdır.
Her ilişkide operasyonel sorumluluklar görünür tutulur. Şarj sorununun operatöre, ürün garantisinin ilgili satıcı veya üreticiye, ödeme itirazının uygun ödeme sürecine yönlendirilmesi için kayıtlar birbiriyle ilişkilendirilir.
Kullanıcının tek uygulama deneyimi, sorumlulukların belirsizleşmesine yol açmaz. eBattery’nin sağladığı bütünlük, doğru hizmet tarafına ulaşmayı ve süreci takip etmeyi kolaylaştırır.
13.3 Birim Ekonomi
Birim ekonomi, eBattery’nin her kullanıcı, işlem, kurumsal sözleşme ve istasyon projesi düzeyinde oluşturduğu ekonomik değeri anlamasını sağlar.
Bir hizmetin yüksek hacme ulaşması tek başına sürdürülebilir olduğunu göstermez. Gelirin hangi faaliyet karşılığında elde edildiği, bu faaliyetin doğrudan maliyetleri ve kullanıcı ilişkisinin devamlılığı birlikte değerlendirilir.
eBattery bu nedenle bütün gelir kanallarını tek bir ortalama altında toplamaz. Pro aboneliği, pazaryeri siparişi, şarj oturumu ve B2B sözleşmesi farklı ekonomik birimlerdir.
İşlem hacmi, gelir ve katkı payı
Platform üzerinden geçen toplam tutar, hizmetlerin ekonomik hacmini gösterir. Ancak bu tutarın içinde satıcıya, operatöre, sigorta kuruluşuna veya istasyon projesine ait paylar bulunabilir.
eBattery’ye ait gelir, sunulan hizmet ve sözleşmeden doğan hak üzerinden belirlenir. Finansal raporlamada işlemin niteliği, hizmet üzerindeki kontrol ve tarafların sorumlulukları dikkate alınır. IFRS 15’in asil–vekil değerlendirmesi de işletmenin hizmeti kendisinin mi sunduğunu, yoksa başka bir tarafın sunmasını mı organize ettiğini bu çerçevede ele alır.
Yönetim analizlerinde üç seviye ayrı izlenir:
İşlem hacmi: Platform üzerinden gerçekleşen ilgili satış veya hizmetlerin toplam değeri.
eBattery’ye ait dönem geliri: İlgili hizmetten eBattery’nin hak ettiği ve raporlama dönemine ait tutar.
Katkı payı: Bu gelirden doğrudan değişken hizmet maliyetleri düşüldükten sonra kalan tutar.
Temel ilişki şu şekilde ifade edilir:
Birim katkı payı = Birime ait eBattery geliri − Birimin doğrudan değişken maliyetleri
Katkı payı, şirketin net kârı değildir. Ürün geliştirme, genel yönetim, sabit altyapı, hukuk, operasyon ve diğer ortak giderler ayrıca değerlendirilir.
Pro aboneliğinin birim ekonomisi
Pro’da ekonomik birim, ilgili dönem boyunca hizmet verilen ücretli kullanıcıdır.
Kullanıcı başına gelir değerlendirilirken dönem, indirim, iade ve uygulanabilir vergiler tutarlı biçimde ele alınır. Uzun dönemli bir aboneliğin peşin tahsil edilmesi ile gelirin hizmet dönemlerine dağılımı birbirinden ayrılır.
Doğrudan maliyetler arasında şunlar yer alır:
Kullanıma bağlı AI ve harita hizmetleri.
İlgili altyapı ve veri işleme giderleri.
Dağıtım kanalına göre uygulama mağazası veya ödeme maliyetleri.
Kullanıcı desteğine ilişkin değişken giderler.
Üyelik kapsamında sağlanan avantajların eBattery tarafından karşılanan maliyeti.
Pro’nun performansı, yalnızca ortalama bir kullanıcının maliyetine göre değerlendirilmez. Daha yoğun kullanım gösteren kullanıcı grupları da izlenir. Böylece abonelik kapsamının sürdürülebilirliği gerçek kullanım dağılımı üzerinden ölçülür.
Pro’ya geçmeyen kullanıcıların oluşturduğu hizmet maliyeti de platform ekonomisinin parçasıdır. Ücretli üyeliklerin katkısı ile bütün kullanıcı tabanına sunulan hizmetlerin toplam maliyeti birlikte değerlendirilir.
Şarj işleminin birim ekonomisi
Üçüncü taraf operatör entegrasyonunda birim, tamamlanmış ve mutabakatı yapılmış şarj işlemidir.
İşlemden eBattery’ye ait ücret; ödeme, entegrasyon, destek ve varsa platform tarafından karşılanan kampanya giderleriyle birlikte değerlendirilir. Başlatılmış ancak tamamlanmamış oturumlar, hata ve destek maliyeti bakımından ayrıca izlenir.
Kendi işletilen istasyonlarda ise enerji maliyeti, saha giderleri, bakım, iletişim altyapısı ve diğer işletme yükleri daha doğrudan rol oynar. Bu nedenle platform aracılık işlemiyle fiziksel istasyon işletmeciliğinin katkı hesabı aynı değildir.
Kullanım artışı, aynı zamanda kapasite ve bakım gereksinimlerini de değiştirebilir. İşletme verimliliği değerlendirilirken hem sunulan enerji miktarı hem de hizmetin gerçekleşme maliyeti dikkate alınır.
Pazaryeri, kurulum ve mobil hizmetlerin birim ekonomisi
EV Market’te birim, ilgili koşulları tamamlanmış sipariş veya hizmettir. Komisyon gelirinden eBattery’nin üstlendiği ödeme, destek, kampanya ve işlem maliyetleri düşülür.
İadeler ve iptaller, ürün kategorisi ve satıcı bazında izlenir. Yüksek satış hacmine sahip bir kategorinin yoğun iade veya destek ihtiyacı oluşturması, katkı payını değiştirebilir.
Kurulum ve mobil şarj gibi saha hizmetlerinde konum, mesafe ve süre önem kazanır. Aynı işlem bedeline sahip iki hizmet, farklı ulaşım ve müdahale maliyetleri nedeniyle farklı ekonomik sonuç üretebilir.
Bu nedenle coğrafi genişleme kararları, yalnızca talep sayısına dayanmaz. Bölgedeki sağlayıcı kapasitesi, hizmet tamamlama oranı ve kullanıcı başına gerçek operasyon maliyeti birlikte değerlendirilir.
B2B sözleşmelerinin birim ekonomisi
Kurumsal hizmetlerde ekonomik birim; sözleşme, yönetilen cihaz, aktif kurumsal kullanıcı veya sözleşmede tanımlanan kullanım ölçütüdür.
Müşterinin devreye alınması için yapılan entegrasyon, kurulum, eğitim ve veri geçişi çalışmalarının maliyeti ayrıca izlenir. Devam eden hizmette ise barındırma, destek, bakım ve müşteri yönetimi giderleri değerlendirilir.
Bir sözleşmenin yüksek toplam bedeli, uzun vadede yüksek katkı sağlayacağını tek başına göstermez. Özel geliştirme ihtiyacı ve destek yoğunluğu da ekonomik sonuca etki eder.
Bu nedenle standartlaştırılabilir hizmetler ile müşteriye özgü çalışmalar ayrıştırılır. Aynı teknik kabiliyetin farklı müşterilerde tekrar kullanılabilmesi, kurumsal büyümenin verimliliğini artırır.
RWA projelerinin ve işletme ücretlerinin ayrı değerlendirilmesi
RWA tarafında iki ekonomik düzey bulunur: eBattery’nin hizmet ekonomisi ve istasyon projesinin işletme ekonomisi.
eBattery açısından ilk satış ücreti, ikincil işlem ücreti ve işletme hizmet geliri ayrı kalemlerdir. Bu gelirlerin karşılığında proje değerlendirme, teknik entegrasyon, raporlama, işlem altyapısı ve operasyon maliyetleri bulunur.
İstasyon açısından ise enerji satışları, giderler, yükümlülükler ve rezervler dikkate alınır. Yatırımcıya aylık dağıtılabilir tutar, proje belgelerinde açıklanan hesaplama düzenine göre belirlenir.
Başarılı ilk satıştan toplanan proje finansmanı, eBattery’nin serbestçe kullanabileceği işletme geliri olarak değerlendirilmez. Platformun hak ettiği ücret ile proje için ayrılan kaynak farklı hesap ve kayıtlarla takip edilir.
İlk satış bütçesinde komisyonun etkisi de açık biçimde hesaplanır. Brüt satış tutarı F olarak ifade edildiğinde, yalnızca %3 platform komisyonu dikkate alındığında:
İlk satış platform ücreti = F × %3
Komisyon sonrası proje kaynağı = F × %97
Bu hesap, diğer uygulanabilir giderlerin ayrıca bütçelendirildiği varsayımına dayanır. Projenin ihtiyaç duyduğu net yatırım tutarı ile brüt finansman hedefi bu ilişki gözetilerek oluşturulur.
İkinci el işlem gelirleri ise gerçekleşen satış hacmine bağlıdır. Bir payın ilan edilmesi gelir oluşturmaz; tamamlanmış ve ücretin uygulandığı satış işlemi esas alınır.
İşletme hizmet ücretinin istasyon gideri olarak kaydedilmesiyle aynı ücretin kâr dağıtımı sırasında tekrar kesilmesi önlenir. eBattery’nin hizmet geliri ve yatırımcının dağıtılabilir payı, aynı tutarın iki kez sayılmadığı bir kayıt düzeniyle izlenir.
Kullanıcı edinme maliyeti ve yaşam boyu katkı
Kullanıcı edinme maliyeti — CAC — ilgili dönemde yeni kullanıcı veya müşteri kazanmak için yapılan harcamanın, tanımlı edinim sayısına bölünmesiyle hesaplanır.
Burada edinimin tanımı önemlidir. Uygulamayı indiren kişi, aktif kullanıcı, ilk işlemini tamamlayan kullanıcı ve Pro abonesi aynı ölçüm değildir. Her birinin edinme maliyeti ayrı değerlendirilebilir.
CAC = İlgili edinim harcaması / Tanımlı yeni kullanıcı veya müşteri sayısı
Referral ödülleri, kampanya destekleri ve edinime doğrudan bağlı çalışmalar maliyet kapsamına uygun biçimde dâhil edilir. Organik büyümenin de içerik, topluluk yönetimi ve operasyon gerektirebileceği dikkate alınır.
Yaşam boyu değer — LTV — kullanıcı ilişkisinin devamı boyunca beklenen katkı üzerinden değerlendirilir. Gelir toplamından doğrudan hizmet maliyetleri ayrıştırılır; kullanıcının devam etme olasılığı ve değerlendirme dönemi dikkate alınır.
Bu hesapta bütün kullanıcıların aynı davranışı göstereceği varsayılmaz. Kullanıcılar edinim kanalı, ülke, üyelik durumu ve kullanım biçimine göre gruplandırılarak incelenir.
CAC geri ödeme süresi, edinilen kullanıcı grubunun birikimli katkısının edinim maliyetini karşıladığı noktayı gösterir. Böylece büyüme harcamasının hangi sürede ekonomik karşılık oluşturduğu takip edilir.
Gelir sürekliliği ve çapraz kullanım
eBattery’nin modülleri, aynı kullanıcının farklı dönemlerde ortaya çıkan ihtiyaçlarına hizmet eder. Kullanıcı bugün rota planlayabilir, daha sonra aksesuar satın alabilir ve ilerleyen dönemde ev tipi şarj kurulumu talep edebilir.
Bu ilişki, tekrar eden edinim ihtiyacını azaltabilir ve kullanıcı başına sunulan değeri artırabilir. Etkisi, gerçekleşen kullanım verileriyle ölçülür.
Bir kullanıcının bütün modülleri kullanacağı veya her hizmetten gelir oluşturacağı varsayılmaz. Çapraz kullanım oranı, işlem sıklığı ve abonelik devamlılığı ayrı göstergeler olarak izlenir.
Aylık ve yıllık tekrarlayan gelir hesaplarında da sözleşmeye dayalı abonelikler ile tek seferlik gelirler ayrılır. İlk RWA satış komisyonu veya tek seferlik cihaz kurulumu, düzenli abonelik geliriyle aynı süreklilikte raporlanmaz.
Sadakat programının ekonomik etkisi
Oyun alanı ve sadakat programı; katılımı, geri dönüşü ve nitelikli daveti destekler. Bu faaliyetlerin maliyeti, ilgili kazanım ve kullanım sonuçlarıyla birlikte değerlendirilir.
EP satışından gelir elde edilen bir model bulunmaz. Şarj Kredisi karşılığında sağlanan gerçek hizmet avantajları ise kampanya bütçesinde ve kullanım yükümlülüklerinde izlenir.
Bir ödül kullanıcı kazanımı için verilmişse edinim maliyetinde; mevcut kullanıcıya hizmet avantajı sağlamak için verilmişse ilgili sadakat veya işlem maliyetinde değerlendirilir. Aynı maliyet iki farklı hesapta tekrar düşülmez.
Kampanyaların başarısı yalnızca dağıtılan ödül veya oluşan tıklama sayısıyla ölçülmez. Sonraki kullanım, devamlılık ve oluşan katkı da incelenir.
Nakit akışı ve büyüme disiplini
Gelir ile nakit tahsilatı farklı zamanlarda oluşabilir. Abonelik bedeli peşin alınabilir, kurumsal müşteri vadeli ödeme yapabilir veya işlem tutarı belirli bir mutabakat sürecinden sonra aktarılabilir.
Satıcıya, operatöre veya istasyon projesine ait tutarlar; eBattery’nin kendi giderlerini karşılamak için kullanılabilir nakitle aynı kategoride değerlendirilmez. Vergiler, iadeler ve kazanılmış ödül yükümlülükleri de nakit planlamasının parçasıdır.
Yeni bir pazar veya hizmet açılırken beklenen gelirle birlikte başlangıç yatırımı, çalışma sermayesi ve operasyon ihtiyacı değerlendirilir. Dijital hizmetlerin büyümesiyle fiziksel şarj altyapısının büyümesi farklı sermaye gereksinimlerine sahiptir.
Büyüme kararlarında; kullanıcı edinimi, hizmet kalitesi, katkı payı ve nakit ihtiyacı birlikte izlenir. Yeni bölgelerde kapasite artırımı, yeni iş ortaklarının devreye alınması ve ürün yatırımları bu ölçümlerin ortaya koyduğu gerçek kullanım ve ekonomik sonuçlarla yönlendirilir.
