26. İkincil Piyasa ve Yatırım Birimlerinin Devri
Şarj istasyonları uzun vadeli hizmet üretmek üzere kurulur. Yatırımcıların finansal ihtiyaçları ve yatırım süreleri ise birbirinden farklı olabilir. Bir yatırımcı aynı projeye yıllarca katılım göstermeyi tercih ederken başka bir yatırımcı, sahip olduğu ekonomik hakkı daha erken devretmek isteyebilir.
eBattery’nin ikincil piyasa yaklaşımı, istasyonun faaliyet sürekliliği ile yatırımcının devir ihtiyacını birlikte ele alır. Fiziksel istasyon hizmet vermeye devam ederken, ilgili projenin dağıtılabilir net kârına katılım sağlayan yatırım birimleri uygun alıcılar arasında el değiştirebilir.
Bu yapı, yatırımcının çıkışı için istasyonun satılmasını veya projeden sermaye çekilmesini gerektirmez. Alıcı, devraldığı birimlerin temsil ettiği ekonomik haklara katılır; satıcı ise gerçekleşen satışın bedelini alır. İstasyonun işletme kaynakları, bu işlem nedeniyle kendiliğinden azalmaz.
İkincil piyasanın temel amacı, proje bazlı ekonomik hakların açık bilgi, kontrollü erişim ve doğrulanabilir işlem kayıtlarıyla devredilebilmesini sağlamaktır. Bu amaç; fiyatlama, yatırımcı uygunluğu, takas, kâr payı hakları ve komisyon tahsilatının birbirine bağlı kurallarla yürütülmesini gerektirir.
26.1 İkincil Piyasanın Amacı
eBattery Launchpad, istasyon projelerinin ilk finansmanını destekler. İkincil piyasa ise daha önce oluşturulmuş yatırım birimlerinin mevcut yatırımcılar arasında devrine hizmet eder. İki süreç aynı ekosistemin parçaları olmakla birlikte farklı ekonomik işlevler taşır.
Birincil satışta sağlanan fon, açıklanan proje bütçesi ve koşulları çerçevesinde istasyonun geliştirilmesine yönelir. İkincil satışta ise satış bedelinin alıcısı, yatırım birimini devreden yatırımcıdır. Bu işlem, ayrıca tanımlanmış bir sermaye artırımı bulunmadıkça projeye yeni finansman sağlamaz.
İkincil piyasa üç temel işlev üstlenir:
Yatırım süresinde esneklik sağlar. Yatırımcı, sahip olduğu birimleri uygun bir alıcıya devretme imkânına erişir.
Gerçekleşen faaliyet üzerinden değerlendirmeyi destekler. Alıcı, yalnızca kuruluş öncesi tahminleri değil, istasyonun mevcut işletme geçmişini de inceleyebilir.
Fiyat oluşumunu görünür kılar. Satış ilanları ve tamamlanan işlemler, yatırımcıların projeye ilişkin farklı değerlendirmelerinin izlenmesine yardımcı olur.
Devir imkânı, her zaman alıcı bulunacağı veya belirli bir fiyatın korunacağı anlamına gelmez. İşlemin gerçekleşmesi; uygun alıcı talebine, tarafların fiyat konusunda anlaşmasına ve işlem koşullarının sağlanmasına bağlıdır.
eBattery’nin küresel erişim vizyonu da ülke ve yatırımcı uygunluğu kontrolleriyle birlikte uygulanır. Yatırım birimlerinin taşıdığı haklar ve sunulan hizmetin niteliği, ilgili hukuki çerçevenin belirlenmesinde esas alınır. ESMA’nın yaklaşımında da kripto varlığın finansal araç niteliği, kullanılan teknoloji veya isimden hareketle değil, özellikleri ve hakları üzerinden değerlendirilir.
Bu nedenle şarj işletmeciliği yetkisi, yatırım birimlerinin alım satımına ilişkin bütün hizmet yetkilerini kapsıyor kabul edilmez. İkincil piyasa hizmetleri, ilgili pazarda gerekli hukuki yapı ve hizmet izinleri sağlanarak sunulur.
26.2 Yatırım Birimi Satışı ve Fiziksel Varlığın Ayrımı
eBattery modelinde yatırım biriminin devri, fiziksel şarj istasyonunun satışı değildir. Devredilen unsur, proje belgelerinde tanımlanan ekonomik katılım hakkıdır.
İstasyonun cihazları, enerji bağlantısı, saha sözleşmeleri, işletme organizasyonu ve hizmet yükümlülükleri kendi hukuki yapıları içinde devam eder. Yatırımcılar arasında gerçekleşen bir satış, bu unsurları alıcı adına ayrı ayrı devretmez.
| İşlem veya hak | İkincil satışın etkisi |
|---|---|
| Yatırım biriminin sahipliği | Uygun satıcıdan uygun alıcıya geçer |
| Gelecek dönemlere ilişkin ekonomik katılım | İlgili kesim ve hak sahipliği kurallarına göre alıcıya bağlanır |
| Fiziksel cihazların mülkiyeti | Yalnızca yatırım birimi satıldığı için değişmez |
| Şarj işletmeciliği ve lisans sorumluluğu | İlgili işletmeci üzerinde devam eder |
| Projenin toplam yatırım birimi sayısı | Devir nedeniyle artmaz |
| İstasyonun işletme bütçesi | Satış bedeli nedeniyle kendiliğinden büyümez veya küçülmez |
| Önceden kesinleşmiş, talep edilmemiş kâr payı | Önceki dönem hak sahibinde kalır |
Yatırım birimi, belgelerde açıkça tanımlanmadıkça şirket ortaklığı, lisans payı, cihaz üzerinde doğrudan mülkiyet veya işletme kararlarında oy hakkı oluşturmaz.
Bu ayrım, “istasyon satılamaz” ilkesiyle yatırımcı devrini uyumlu hâle getirir. Fiziksel altyapı uzun vadeli hizmet için korunurken, yatırımcılar ekonomik katılımlarını uygun işlem kanalları üzerinden devredebilir.
26.3 Satış İlanı ve Fiyatlama
Satış ilanı, yatırımcının hangi projeye ait kaç birimi hangi koşullarla devretmek istediğini gösterir. İlanın oluşturulması, satışın tamamlandığı veya belirtilen fiyatın piyasa değeri olarak doğrulandığı anlamına gelmez.
eBattery’nin ilan yapısı, alıcının ekonomik koşulları tek bir çerçevede değerlendirebilmesini sağlayacak bilgiler içerir:
İstasyon e-ID’si ve ilgili proje.
Satılacak yatırım birimi sayısı.
Birim başına talep edilen fiyat.
Toplam satış bedeli.
Kullanılacak ödeme varlığı ve ağ.
İlanın geçerlilik süresi.
Kısmi alımın desteklenip desteklenmediği.
Uygulanacak komisyon ve diğer açıklanmış maliyetler.
Yaklaşan dönem sonu hak sahipliği kesimi.
İlanla ilişkili güncel proje ve rapor referansları.
Fiyat, satıcının teklifidir. İlk satış fiyatı, sonraki satışlar için zorunlu taban veya tavan oluşturmaz. İstasyonun faaliyet sonucu, kullanım yoğunluğu, gider yapısı, rezervleri ve geleceğe ilişkin değerlendirmeler farklı fiyat beklentileri doğurabilir.
Satıcı, ilanı işlem kuralları çerçevesinde güncelleyebilir veya iptal edebilir. Ancak tamamlanmış bir işlem sonradan ilan değişikliğiyle geri alınmaz. İptal ile satın alma talebinin aynı zamana denk geldiği durumlarda geçerli işlem sırası, takas sisteminin kesinleşmiş kayıtlarıyla belirlenir.
Satışa sunulan birimlerin mevcudiyeti de kontrol edilir. İmzalı bir satış emri, tek başına birimlerin alıcıya ayrıldığı anlamına gelmez. Kullanılan modele göre birimler kilitlenir veya işlem anında satıcının bakiyesi ve devir yetkisi yeniden doğrulanır. Aynı birimlerin birden fazla satışta kullanılması engellenir.
26.4 Alıcı ve Satıcının Uygunluk Kontrolleri
İkincil piyasada işlem yapabilmek, yalnızca bir cüzdan adresine sahip olmaya dayanmaz. Alıcı ve satıcı, yatırımcı e-ID sistemi ve ilgili proje koşulları üzerinden değerlendirilir.
Satıcı açısından kontrol, birimleri gerçekten devretme yetkisine sahip olduğunu ve bunlar üzerinde işlemi engelleyen bir durum bulunmadığını doğrular. Alıcı açısından kontrol ise ilgili ekonomik hakkı edinmeye uygunluğu ve işlem için gerekli koşulların karşılandığını değerlendirir.
Bu kapsamda uygulanabilir kontroller şunları içerebilir:
Kimlik doğrulama bilgilerinin geçerliliği.
Cüzdan ile yatırımcı e-ID’si arasındaki yetkili bağlantı.
Ülke, ikamet ve yatırımcı sınıfı uygunluğu.
İlgili proje için katılım koşulları.
Uygulanabilir işlem veya sahiplik sınırları.
Kurumsal yatırımcılarda temsil ve işlem yetkileri.
Gerekli mali suçlarla mücadele ve yaptırım kontrolleri.
Proje belgelerinin ve işlem koşullarının kabulü.
Kontroller, yalnızca hesap açılışında yapılmış bir işleme dayanmaz. İlan oluşturulması ile satışın tamamlanması arasında uygunluk durumu değişebileceği için işlem öncesinde yeniden değerlendirme uygulanır.
Yatırımcının birden fazla cüzdan kullanması, kişi bazında uygulanan sınırları ortadan kaldırmaz. Aynı hak sahibine bağlı adresler, uygunluk amacıyla birlikte değerlendirilebilir.
Kişisel doğrulama belgeleri kamuya açık işlem geçmişine eklenmez. Onchain tarafta işlemin yürütülmesi için gerekli asgari yetki ve uygunluk bilgisi kullanılır; ayrıntılı kimlik kayıtları erişimi kontrollü sistemlerde korunur.
26.5 Varlık ve Ödemenin Eş Zamanlı Takası
İkincil satışın temel güvenlik hedeflerinden biri, yatırım biriminin teslimi ile satış bedelinin ödenmesini birbirine bağlamaktır. Satıcının birimleri devredip karşılığını alamaması veya alıcının ödeme yapıp birimleri teslim alamaması riskini azaltmak için teslim karşılığı ödeme yaklaşımı kullanılır.
Bu yaklaşım finansal altyapılarda Delivery versus Payment — DvP olarak anılır. Uygun bir ortak kayıt ortamında, varlık ve ödeme transferleri tek bir atomik işlem içinde koşullu olarak gerçekleştirilebilir. BIS de aynı kayıt altyapısında bulunan varlık ve ödeme tokenlarının akıllı sözleşmeyle birlikte takas edilebileceğini açıklar.
eBattery’nin desteklenen aynı ağ üzerindeki onchain takas akışında, aşağıdaki koşullar birlikte kontrol edilir:
Satış emri geçerli ve süresi dolmamış olmalıdır.
Satıcının yeterli yatırım birimi ve geçerli devir yetkisi bulunmalıdır.
Alıcının uygunluğu ve ödeme yetkisi doğrulanmalıdır.
Ödeme varlığı ve miktarı ilan koşullarıyla eşleşmelidir.
Komisyon ve satıcıya aktarılacak tutar hesaplanmalıdır.
Birimler alıcıya, satış bedeli ilgili taraflara aynı işlem bütünlüğü içinde aktarılmalıdır.
Gerekli koşullardan biri sağlanmadığında takas tamamlanmaz. Başarısız işlemden doğabilecek ağ maliyeti, başarılı satış komisyonundan ayrı değerlendirilir.
Atomik işlem, yalnızca aynı işlem ortamında koşullu olarak yürütülen adımlar için geçerlidir. Bir banka havalesi veya kart ödemesi, akıllı sözleşmedeki transferle kendiliğinden atomik hâle gelmez. Fiat ödeme kullanılan akışlarda fonların korunması, ödeme teyidi, ters ibraz riski ve varlığın serbest bırakılması uygun ödeme ve emanet düzeniyle yönetilir.
Benzer şekilde farklı ağlar arasındaki işlemler, tek ağdaki takasla aynı kesinleşme özelliklerine sahip kabul edilmez. eBattery, desteklenen işlem kanalının gerçek takas ve kesinleşme koşullarını kullanıcıya açıkça gösterir.
İşlem tamamlandığında yatırımcıya ağ, işlem referansı, birim miktarı, fiyat ve komisyon kaydı sunulur. Teknik takasın tamamlanması ile banka hesabına nakit çekilmesi gibi sonraki hizmetler ayrı süreçlerdir.
26.6 Devir Öncesi ve Sonrası Kâr Payı Hakları
İkincil satışta en önemli bilgi alanlarından biri, hangi dönemin kâr payının hangi yatırımcıya ait olduğudur. Bu ilişki, önceki bölümde açıklanan dönem sonu hak sahipliği kaydıyla belirlenir.
eBattery’nin bu modelinde, ilgili finansal dönem için ilan edilen kesim anındaki geçerli birim sahipliği esas alınır. Günlük elde tutma süresine göre kendiliğinden paylaştırma yapılmaz.
Bu nedenle satışın kesimden önce veya sonra kesinleşmesi farklı sonuçlar doğurur:
| İşlem durumu | İlgili dönemin hak sahibi |
|---|---|
| Devir, ilan edilen kesimden önce kesinleşir | Devredilen birimler bakımından alıcı |
| Devir, kesimden sonra kesinleşir | Tamamlanan dönem bakımından satıcı |
| Satış ilanı açılmıştır ancak devir gerçekleşmemiştir | Kesim anındaki mevcut hak sahibi |
| Satıcı önceki dönem kâr payını henüz talep etmemiştir | Önceki dönem alacağı satıcıda kalır |
Örneğin bir yatırımcı, aylık kesim tamamlandıktan sonra birimlerini satarsa kapanan dönemin kesinleşecek hakkı kendisinde kalır. Alıcı, sonraki dönemlerdeki hak sahipliği koşullarına göre dağıtıma katılır.
Kesimden hemen önce alım yapan yatırımcının ilgili dönemin hakkını kazanabilmesi, satış fiyatının değerlendirilmesinde önemlidir. Bu nedenle işlem ekranında yaklaşan kesim, son kapanan dönem ve satışa dahil olmayan geçmiş alacaklar gösterilir. Daha önce açıklanan bir dağıtım, hem satıcının kişisel alacağı hem de alıcının edinmekte olduğu hak gibi iki kez sunulmaz.
İlan açıkken dönem kesimi gerçekleşirse ilan üzerindeki ekonomik bağlam güncellenir. Alıcıya işlem öncesinde hangi dönem haklarını devraldığı yeniden gösterilir. Önceden kaydedilmiş, artık geçerli olmayan bir dönem açıklamasıyla satış tamamlanmaz.
Saklama veya satış sözleşmesinde kilitli bulunan birimler için de gerçek hak sahipliği korunur. Birimlerin geçici olarak teknik bir sözleşme adresinde bulunması, aylık ekonomik hakkın sözleşme işletmecisine geçtiği şeklinde yorumlanmaz.
26.7 Kamuya Açık İstasyon Verileriyle Değerleme
eBattery’nin ikincil piyasa yaklaşımında alıcı, yalnızca satıcının fiyat teklifine dayanmaz. İstasyonun faaliyet geçmişine ve proje kayıtlarına erişerek kendi değerlendirmesini yapabilir.
Kamuya açık bilgi yapısı şu alanları kapsar:
Doğrulanmış enerji satışı ve oturum sayıları.
Gelir ve giderlerin dönemsel gelişimi.
Dağıtılabilir net kâr ve gerçekleşen dağıtımlar.
Rezerv bakiyesi ve önemli rezerv kullanımları.
Teknik kullanılabilirlik ve bakım geçmişi.
Cihaz yenileme veya taşıma kayıtları.
İlgili ölçüde saha sözleşmesi ve bağlantı koşullarına ilişkin bilgiler.
Bölgesel talep analizleri ve bunların güncellenme tarihi.
Finansman dönemindeki tahminlerle gerçekleşen sonuçların karşılaştırılması.
Raporların doğrulama, düzeltme ve güncellik durumu.
Bu bilgiler birbirini tamamlar. Yüksek gelir, yüksek kâr anlamına gelmeyebilir. Yüksek geçmiş dağıtım, yakın dönemde önemli bir yenileme ihtiyacı bulunmadığını göstermez. Düşük dağıtım ise bazı dönemlerde zayıf işletme performansından, bazı dönemlerde açıklanmış rezerv ayırmalarından kaynaklanabilir.
Değerlendirme bu nedenle tek bir göstergeye indirgenmez. Faaliyet performansı, maliyet yapısı, hizmet sürekliliği ve ekonomik hakkın kapsamı birlikte incelenir.
Geçmiş dağıtımlardan türetilen oranlar sunulduğunda hesaplama dönemi ve kullanılan fiyat açıkça belirtilir. Geçmişte ödenen tutarın mevcut satış fiyatına oranı, ileriye dönük garanti edilmiş getiri olarak adlandırılmaz. Kısa bir dönemin sonucunun yıllıklaştırılması da tam yıllık gerçekleşmiş performansla aynı şekilde sunulmaz.
İstasyon rezervleri ayrıca dikkatle yorumlanır. Projede bir rezerv bakiyesi bulunması, yatırımcının bu tutarı istediği anda çekebileceği anlamına gelmez. Rezervin amacı ve serbest bırakılma koşulları, ekonomik hakkın değerlendirilmesinin parçasıdır.
Onchain kayıtlar, verinin yayımlanan sürümünü ve geçmişini incelemeyi kolaylaştırır. Fiyatın adil olduğunu veya gelecekteki faaliyet sonucunu tek başına kanıtlamaz. Değerleme, doğrulanmış geçmişle birlikte geleceğe ilişkin açık varsayımlar gerektirir.
26.8 İşlem Geçmişi ve Fiyat Şeffaflığı
Fiyat şeffaflığı, satış ilanları ile gerçekleşmiş işlemlerin birbirinden ayrılmasıyla başlar. Bir yatırımcının yüksek bir fiyat istemesi, o seviyede işlem gerçekleştiği anlamına gelmez.
eBattery’nin işlem geçmişi, tamamlanmış satışlar için temel ekonomik bilgileri sunar:
İlgili istasyon ve yatırım birimi.
Gerçekleşen birim sayısı.
Birim fiyatı ve toplam bedel.
Ödeme varlığı.
İşlem zamanı ve kesinleşme durumu.
Tahsil edilen platform komisyonu.
İlgili onchain işlem referansı.
Farklı para birimleriyle gerçekleşen satışlar karşılaştırılırken orijinal işlem bedeli korunur. Ortak para birimiyle gösterim yapılıyorsa kullanılan kur ve değerleme zamanı açıklanır. Sonradan değişen kur, geçmiş işlemin orijinal bedelini değiştirmez.
Piyasa ekranlarında son işlem fiyatının yanında işlemin tarihi ve büyüklüğü de önemlidir. Uzun süre önce çok az sayıda birimle gerçekleşmiş bir satış, bütün birimlerin bugün aynı fiyattan satılabileceğini göstermez.
İşlem hacmi de fiyat kadar dikkatli sunulur. Kendine işlem, ilişkili taraflar arasında yanıltıcı hacim oluşturma veya yapay fiyat hareketleri üretme gibi davranışlar izleme kapsamındadır. Şüpheli işlemler, açıklanan inceleme kurallarına göre istatistiklerden ayrıştırılabilir; zincirdeki ham kayıt ile platformun değerlendirdiği piyasa göstergeleri arasındaki fark belirtilir.
Kamuya açık fiyat geçmişi, yatırımcıların gerçek isimlerinin yayımlanmasını gerektirmez. Bununla birlikte açık blokzincir adreslerinin ve işlem örüntülerinin ilişkilendirilebilir olabileceği dikkate alınır. Platform, gereksiz kişisel bilgileri bu kayıtlarla birleştirmez.
26.9 İkincil Satış Komisyonu ve Onchain Tahsilat
eBattery’nin ikincil satış komisyonu, desteklenen işlem kanallarında başarıyla tamamlanan satış bedelinin %1’i olarak uygulanır.
Temel işlem modelinde bu komisyon, satış bedelinden ayrılır; kalan tutar satıcıya aktarılır. Alıcı ve satıcı, işlem onayından önce toplam bedeli ve komisyon etkisini görebilir.
Örnek olarak 500 yatırım biriminin birim başına 2 PB üzerinden satıldığını varsayalım:
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Satılan birim sayısı | 500 |
| Birim satış fiyatı | 2 PB |
| Toplam satış bedeli | 1.000 PB |
| eBattery ikincil satış komisyonu — %1 | 10 PB |
| Satıcıya kalan tutar | 990 PB |
Bu örnek, varsa ayrıca açıklanması gereken vergi, dönüşüm veya ağ maliyetlerini içermez. Bunlar platform komisyonuyla birleştirilmeden gösterilir.
Komisyon, yalnızca gerçekleşen satış miktarı üzerinden hesaplanır. Kısmi gerçekleşme desteklenen bir işlemde satılmayan birimler için komisyon doğmaz. İptal edilen veya başarısız olan satış, başarılı ikincil işlem gibi ücretlendirilmez.
Onchain takasta komisyon payı ve satıcıya ödenecek tutar aynı işlem akışı içinde ayrıştırılır. Kayıtta satış bedeli, komisyon, alıcı adresi ve ilgili işlem referansı izlenebilir olur. Bu komisyon eBattery’nin platform geliridir; istasyonun şarj faaliyet geliri değildir.
NFT standartları bakımından ERC-2981, telif veya benzeri ödeme bilgisinin sorgulanmasını sağlayan bir arayüz tanımlar. Ancak standart belirli bir oran zorunlu kılmaz ve bütün pazaryerlerinde tahsilatı kendiliğinden uygulamaz. eBattery’nin %1 komisyonu bu nedenle yalnızca standart bildirimiyle değil, desteklenen satış ve takas sözleşmelerinin işlem kurallarıyla tahsil edilir.
Bu %1 komisyon, aylık kâr dağıtımından alınan bir kesinti değildir. Kâr dağıtım platform komisyonu %0 olarak ayrı kalır.
26.10 İzinli Transferler ve İşlem Kanalları
Yatırım birimlerinin dijital olarak temsil edilmesi, her cüzdana ve her işlem kanalına sınırsız biçimde devredilebilecekleri anlamına gelmez. eBattery, ekonomik hakkın ve yatırımcı uygunluğunun korunması için izinli transfer yaklaşımını benimser.
İzinli transfer modelinde, ilgili birimin gönderilebileceği alıcılar ve işlemin uygulanacağı kurallar kontrol edilir. Bu kontroller yalnızca uygulama ekranında değil, desteklenen token ve transfer altyapısında da uygulanır.
Transferin niteliği ayrıca belirlenir:
İkincil satış, bir yatırımcıdan başka bir yatırımcıya bedel karşılığında yapılan ekonomik hak devridir. %1 satış komisyonu bu işlem türüyle ilişkilidir.
Aynı hak sahibinin cüzdanları arasındaki taşıma, ekonomik hak sahibini değiştirmeyen teknik transferdir. Yatırımcı e-ID bağlantısı doğrulanarak yürütülür.
Kurtarma veya yetkili hukuki devir, kayıp erişim, miras veya uygulanabilir başka bir hukuki süreç nedeniyle gerçekleştirilebilir. İlgili belge ve yetki kontrollerine dayanır.
Her teknik transferi satış kabul etmek doğru değildir. Buna karşılık bedelli bir işlemin ücretsiz transfer gibi gösterilerek satış kurallarının aşılması da desteklenmez. İşlem türü, ekonomik niteliği ve açıklanan prosedürleriyle birlikte değerlendirilir.
Harici bir pazaryeri veya saklama kuruluşunun entegrasyonu, yalnızca tokenı görüntüleyebilmesine bağlı değildir. Yatırımcı uygunluğu, hak sahipliği kaydı, komisyon akışı ve işlem mutabakatı gibi gereksinimleri karşılaması gerekir.
Yetkisiz köprüleme, sarmalama veya hakları temsil ettiği iddia edilen yeni türev birimlerin oluşturulması, kendiliğinden eBattery projesinde geçerli yatırımcı hakkı yaratmaz. Desteklenen ekonomik hak, yetkili kayıt ve sözleşme yapısıyla ilişkilidir.
Transfer durdurma veya kısıtlama yetkileri de kapsamı belli işlemler olarak yönetilir. Güvenlik olayı, uygunluk sorunu veya zorunlu hukuki işlem gibi nedenlerle uygulanan kısıtlamalar, kayıt altına alınır. Teknik yönetim yetkisi, yatırımcı haklarını açıklamasız biçimde değiştirme yetkisine dönüştürülmez.
26.11 Piyasa İşleyişi ve Likidite Koşulları
İkincil piyasanın sağlıklı çalışması, işlem altyapısının yanında katılımcı talebine ve bilgi kalitesine bağlıdır. Bir yatırım biriminin satışa sunulabilmesi ile kısa sürede alıcı bulabilmesi farklı koşullardır.
Likidite; belirli bir miktarın, belirli bir sürede ve fiyat üzerinde ne ölçüde etki oluşturarak satılabildiğiyle ilişkilidir. Proje başına yatırımcı sayısı, satışa sunulan birim miktarı, alıcı ilgisi ve işlem maliyetleri bu koşulları etkiler.
eBattery’de her istasyonun ekonomik özellikleri farklıdır. Aynı sayıda birime bölünmüş iki proje; konumu, enerji maliyeti, kullanım yoğunluğu, rezerv ihtiyacı ve geçmiş performansı nedeniyle farklı talep görebilir. Bu nedenle bir istasyondaki işlem sıklığı, bütün projeler için aynı likiditeyi göstermez.
Piyasa işleyişinin temel ilkeleri şunlardır:
İlan ve işlem kuralları katılımcılara açık biçimde sunulur.
Gerçekleşmiş fiyatlar ile teklif fiyatları ayrılır.
Bilgi güncellemeleri ve önemli proje olayları tutarlı biçimde yayımlanır.
Çıkar çatışmaları ve ilişkili taraf işlemleri uygun açıklamalarla yönetilir.
Yapay hacim ve yanıltıcı fiyat oluşumuna yönelik kontroller uygulanır.
Güvenlik veya veri bütünlüğü sorunu bulunan durumlarda etkilenen işlemler kontrollü biçimde durdurulabilir.
Yeniden açılış ve bekleyen işlemlerin durumu kayıtlarla açıklanır.
eBattery’nin ikincil piyasa sunması, platformun bütün satış tekliflerini satın alma yükümlülüğü taşıdığı anlamına gelmez. Otomatik geri alım, sabit taban fiyat veya sürekli likidite desteği bu modelin varsayılan unsurları değildir. Böyle bir hizmet ayrıca sunulduğunda kapsamı, finansmanı ve koşulları bağımsız olarak açıklanır.
Dijital işlem altyapısının sürekli erişilebilir olması da bütün süreçlerin kesintisiz tamamlanacağı anlamına gelmez. Ağ koşulları, uygunluk kontrolleri, ödeme hizmetleri ve bakım dönemleri işlem süresini etkileyebilir.
eBattery’nin ikincil piyasa tasarımı, yatırımcıların uzun vadeli fiziksel altyapıya katılımını esnek bir devir mekanizmasıyla destekler. Bu esnekliğin temeli; istasyonun hizmet sürekliliği, yatırım hakkının açık tanımı, alıcı ve satıcının uygunluğu ve tamamlanan işlemin doğrulanabilir kaydıdır.
