30. Blockchain Mimarisi ve Token Standartları

eBattery’nin blockchain mimarisi, fiziksel şarj altyapısının ekonomik ve operasyonel kayıtlarını birbirine bağlayan bir temel oluşturur. İstasyon kimliği, yatırım birimleri, yatırımcı uygunluğu, finansman işlemleri ve aylık dağıtımlar bu yapı üzerinde ilişkilendirilir.

Mimari yaklaşımın merkezinde, her dijital bileşenin belirli bir görevi yerine getirmesi bulunur. İstasyonu tanımlayan kayıt ile yatırımcının ekonomik hakkını temsil eden birim aynı işlevi taşımaz. Ödeme varlığı, yatırım hakkından; kimlik doğrulama kaydı ise cüzdanın işlem yetkisinden ayrılır.

eBattery, ana onchain uygulama katmanı olarak Base, istasyon pasaportu için ERC-721, eşit ekonomik hakların izinli temsili için ERC-3643 yaklaşımını esas alır. ERC-1155, farklı proje yapılarının gerektirdiği durumlarda değerlendirilen alternatif bir temsil standardıdır. ERC-2981 ise uygun NFT yapılarında ücret bilgisinin bildirilmesini destekleyen yardımcı bir standart olarak ele alınır.

Bu tercihler, Web3 geliştirme mimarisini tanımlar. Teknik standartların kullanılması; fiziksel varlık mülkiyetini, yatırım sözleşmesini veya hizmet yetkilerini kendiliğinden oluşturmaz. Bu ilişkiler, proje belgeleri ve işletme yapısıyla birlikte kurulur.

30.1 Ağ Seçimi ve Mimari İlkeler

eBattery için ağ seçimi, yalnızca düşük işlem ücretine veya kısa onay süresine dayanmaz. Şarj altyapısına bağlı uzun vadeli ekonomik haklar; süreklilik, denetlenebilirlik, güvenli yetkilendirme ve bakım yapılabilirliği gerektirir.

Ağ ve uygulama mimarisi şu ölçütlerle değerlendirilir:

  • Akıllı sözleşme standartlarıyla uyumluluk.

  • Hesap soyutlama ve akıllı cüzdan entegrasyonu.

  • Oracle iş akışlarının uygulanabilirliği.

  • İşlem ücretlerinin ve veri yayın maliyetlerinin yönetilebilirliği.

  • Finansal işlemler için yeterli kesinleşme politikası.

  • Düğüm, RPC ve indeksleme altyapısının çeşitliliği.

  • Ödeme varlıkları ve uygun hizmet sağlayıcılarıyla entegrasyon.

  • Ağ yükseltmeleri ve yönetim yetkilerinin izlenebilirliği.

  • Geliştirme, test ve güvenlik inceleme araçlarının olgunluğu.

Mimari, asgari gerekli onchain kayıt ilkesini benimser. Ekonomik haklar, transferler, dağıtımlar ve rapor bütünlük referansları zincirde izlenirken yüksek hacimli ham IoT verileri ve kişisel belgeler uygun offchain sistemlerde tutulur.

Bu ayrım, önemli kayıtların doğrulanabilirliğini korurken bütün uygulamayı blokzincir işlem kapasitesine bağımlı hâle getirmez. Haritanın açılması, istasyon telemetrisinin alınması veya güvenli şarj operasyonunun yürütülmesi için her olayda bir onchain işlem gerekmez.

30.2 Base Tabanlı Ağ Yaklaşımı

Base, Ethereum üzerinde çalışan bir Layer 2 ağıdır. eBattery, EVM uyumlu sözleşme geliştirme yaklaşımını ve Ethereum ekosistemindeki araçlardan yararlanabilme imkânını temel alarak Base’i ana uygulama ağı olarak konumlandırır.

Bu seçim, istasyon projelerine ait birden fazla işlevin ortak bir yürütme ortamında ilişkilendirilmesini sağlar:

  • İstasyon pasaportlarının oluşturulması.

  • Yatırım birimlerinin ihraç ve transfer kayıtları.

  • Yatırımcı uygunluk kontrolleri.

  • Launchpad fonlama ve kapanış işlemleri.

  • İkincil piyasa takası.

  • Finansal raporların bütünlük kayıtları.

  • Aylık dağıtım havuzları.

  • Akıllı cüzdan işlemleri.

Ana işlemlerin tek ağda toplanması, ilk mimaride ağlar arası mesajlaşma ve köprü bağımlılığını azaltır. Özellikle yatırım birimi ile ödeme varlığının aynı yürütme ortamında bulunduğu satışlarda, uygun takas sözleşmeleri üzerinden işlem bütünlüğü kurulabilir.

Base kullanımı, eBattery’nin Base veya Coinbase tarafından işletildiği, yatırım projelerinin bu kuruluşlarca onaylandığı ya da gelirlerinin güvence altına alındığı anlamına gelmez. Ağ altyapısı ile eBattery’nin proje ve hizmet sorumlulukları ayrı kalır.

Üretim sözleşmeleri, test ortamlarında doğrulanan sürümler üzerinden kontrollü biçimde devreye alınır. Test tokenları, test istasyonları ve örnek finansal kayıtlar üretim verisiyle karıştırılmaz.

30.3 Ethereum ile Güvenlik ve Mutabakat İlişkisi

Base üzerinde bir işlemin hızlı biçimde görünmesi ile Ethereum bağlantılı kesinleşme düzeyine ulaşması farklı aşamalardır.

Base’in resmî belgeleri, ön onay, L2 blok kaydı, işlemleri içeren verinin Ethereum’a alınması ve Ethereum tarafındaki kesinleşmeyi ayrı düzeyler olarak açıklar. Base’den Ethereum’a varlık çekişi ise ağ içindeki sıradan transferlerden farklı bir kanıt ve tamamlanma sürecine sahiptir.

eBattery bu ayrımı kullanıcı deneyimine ve finansal kontrollere yansıtır:

Aşama eBattery açısından anlamı
İşlem iletildi Talep ağa gönderilmiştir
Ön onay veya ilk blok kaydı İşlem görünür durumdadır; ilgili kesinleşme politikası henüz tamamlanmamış olabilir
Gerekli kesinleşme düzeyi sağlandı İşlem, kullanım amacına uygun güven seviyesine ulaşmıştır
Ağlar arası çıkış tamamlandı Varsa ilgili köprü ve hedef ağ koşulları da karşılanmıştır

Portföy ekranı ilk kaydı hızlı gösterebilir. Ancak yatırım birimi tahsisi, finansman kapanışı ve dağıtım gibi ekonomik sonuç doğuran işlemler için uygun kesinleşme koşulları aranır.

Ethereum ile kurulan güvenlik ilişkisi, eBattery sözleşmelerindeki bütün riskleri ortadan kaldırmaz. Hatalı bir dağıtım formülü, yanlış yönetici yetkisi veya kötü tasarlanmış kimlik kontrolü, yalnızca Ethereum bağlantısı nedeniyle doğru hâle gelmez.

Bu nedenle güvenlik üç düzeyde ele alınır:

Ağ güvenliği, Base’in yürütme, veri yayınlama, kanıt ve Ethereum ile mutabakat mekanizmalarını kapsar.

Uygulama güvenliği, eBattery sözleşmelerinin yetkilendirme ve ekonomik kurallarını kapsar.

Kaynak güvenliği, fiziksel istasyon ve finansal sistemlerden gelen verilerin doğruluğunu kapsar.

Ağ yükseltmeleri, kanıt sistemleri ve çekiş koşulları zaman içinde değişebilir. eBattery’nin kesinleşme politikası, üretimde kullanılan ağ sürümüne göre izlenir; sabit bir süre bütün işlem türleri için değişmez garanti olarak sunulmaz.

30.4 İstasyon Pasaportu ve Yatırım Biriminin Ayrımı

eBattery’nin token mimarisinde en önemli ayrım, projenin kimliği ile projeye katılım hakkı arasındadır.

İstasyon pasaportu, hangi fiziksel ve operasyonel projenin kayıt altına alındığını tanımlar. Yatırım birimi ise yatırımcının bu projenin dağıtılabilir net kârına hangi oranda katıldığını temsil eder.

Dijital bileşen Temsil ettiği unsur Temel kullanım
İstasyon e-ID Projenin kalıcı kimliği Bütün kayıtları ortak projeye bağlamak
Dijital istasyon pasaportu Projenin onchain kimlik temsili Teknik ve operasyonel geçmişe referans vermek
Yatırım birimi Tanımlanmış ekonomik katılım hakkı Hak sahipliği ve izinli devir
Ödeme varlığı İşlem veya dağıtım bedeli Fonlama, takas ve ödeme
Yatırımcı uygunluk kaydı Belirli işlemlere erişim koşulları Katılım ve transfer kontrolü

Örneğin bir istasyon projesinin tek pasaportu bulunurken aynı projeye ait binlerce eşit yatırım birimi bulunabilir. Pasaport, bu birimlerin toplamı değildir; birimlerin bağlandığı projenin referansıdır.

Pasaportu yöneten adresin değişmesi, yatırımcıların ekonomik haklarını kendiliğinden değiştirmez. Aynı şekilde yatırım birimlerinin el değiştirmesi, istasyon pasaportunun veya fiziksel ekipmanın satılması anlamına gelmez.

Bu ayrım, önceki bölümlerde kullanılan “NFT tabanlı istasyon” anlatımının teknik kapsamını da netleştirir. Benzersiz istasyon kimliği NFT ile temsil edilirken, eşit ekonomik haklar izinli ve değiştirilebilir birimlerden oluşabilir. Her yatırım hakkının ayrı bir ERC-721 NFT olması zorunlu değildir.

30.5 ERC-721 Tabanlı Dijital İstasyon Pasaportu

ERC-721, birbirinden ayırt edilebilen tokenların temsilini sağlayan standarttır. Token kimliği ve sahiplik arayüzü, benzersiz kayıtların uygulamalar arasında tanınmasını destekler. eBattery bu yapıyı istasyon pasaportunun teknik temeli olarak kullanır.

Her pasaport, ilgili istasyon e-ID’sine bağlanır. Birincil proje kayıt sistemi, aynı e-ID için yetkisiz veya mükerrer pasaport oluşturulmasını engeller.

Pasaport aşağıdaki kayıtlara referans verir:

  • Proje kimliği ve tanımlayıcı bilgiler.

  • Geçerli konum kaydı ve konum geçmişi.

  • Cihaz, sayaç ve şarj çıkışı ilişkileri.

  • İlgili işletme ve hizmet belgeleri.

  • Kurulum ve devreye alma geçmişi.

  • Bakım, cihaz yenileme ve taşıma kayıtları.

  • Finansal ve operasyonel rapor referansları.

  • İlgili yatırım birimi sözleşmesi.

Bu bilgilerin tamamının NFT metadata dosyasına açık biçimde yazılması gerekmez. Pasaport, kamuya uygun özetleri ve yetkilendirilmiş arşiv kayıtlarına ait bütünlük referanslarını kullanır.

ERC-721 tek başına pasaportun devredilemezliğini, bilgilerinin değişmezliğini veya fiziksel istasyonla hukuki bağını sağlamaz. eBattery, pasaportun transferini proje yönetimi kurallarıyla sınırlandırır. Olağan yatırımcı alım satımında pasaport devredilmez.

Metadata güncellemeleri sürümlenir. Yeni cihaz takılması veya istasyonun taşınması, eski geçmişin silinmesiyle sonuçlanmaz. Kalıcı proje kimliği korunurken güncel fiziksel durum, önceki kayıtlarla bağlantılı olarak yayımlanır.

Pasaport, resmî bir lisansın yerine geçmez. Lisans ve izin bilgilerini, kaynağı ve geçerlilik durumu belirtilen kayıtlarla ilişkilendirir.

30.6 İzinli Yatırım Hakları ve ERC-3643

eBattery’nin eşit haklı istasyon yatırım birimleri için esas aldığı yaklaşım, ERC-3643 tabanlı izinli token yapısıdır.

ERC-3643, ERC-20 uyumlu bir token arayüzünü kimlik ve uygunluk bileşenleriyle birleştirir. Kimlik kayıtları, güvenilen doğrulayıcılar ve transfer kuralları aracılığıyla yatırım birimlerinin uygun alıcılar arasında hareket etmesini destekler. Standart ayrıca durdurma, dondurma, kurtarma ve yetkili transfer gibi yönetim işlevleri içerir.

eBattery’nin temel modelinde her istasyon projesinin ekonomik hakları ayrı bir sözleşme veya açıkça ayrıştırılmış proje serisiyle temsil edilir. Aynı proje içinde eşit hak taşıyan birimler birbirinin yerine geçebilir; farklı istasyonların birimleri ise aynı ekonomik varlık sayılmaz.

Birim sayısı, başlangıç fiyatı ve ekonomik pay yapısı proje belgeleriyle eşleştirilir. Teknik ondalık hassasiyet, açıklanan ekonomik bölünebilirliği değiştirmez. Kullanıcıya 20.000 birim olarak sunulan bir yapı, yazılımda kullanılan alt birimler nedeniyle farklı toplam hak yaratmaz.

İhraç ve toplam arz kontrolleri, finansman koşullarıyla bağlanır. Ek birim oluşturma yetkisi, mevcut yatırımcıların haklarını açıklamasız biçimde azaltmak için kullanılamaz.

ERC-3643 seçimi, bütün hukuki gerekliliklerin standart tarafından otomatik karşılandığı anlamına gelmez. Hangi yatırımcının uygun olduğu, hangi transferin kabul edileceği ve hangi durumda yetkili müdahale yapılabileceği proje ve ülke kurallarına göre tanımlanır.

Özellikle istisnai işlem yolları ayrıca incelenir. Standartta normal transfer, ihraç ve zorunlu transfer yolları aynı kontrol akışına sahip değildir. eBattery, bu yolların yetki ve uygunluk farklarını uygulama düzeyinde denetler; bütün hareketlerin tek bir genel kontrolden geçtiğini varsaymaz.

30.7 ERC-1155’in Proje Yapılarına Göre Değerlendirilmesi

ERC-1155, tek sözleşme içinde birden fazla token türünü ve bu türlere ait farklı miktarları yönetebilen bir standarttır. Toplu transfer işlevleri, çok sayıda token türünün birlikte işlenmesini destekler.

eBattery açısından bu yapı, belirli proje veya belge serilerinin ortak sözleşmede yönetilmesini gerektiren senaryolarda değerlendirilebilir. Örneğin her token kimliğinin ayrı bir proje serisini temsil ettiği bir tasarım teknik olarak mümkündür.

Ancak aynı sözleşmede çok sayıda proje bulunması, bu projelerin gelirlerinin, rezervlerinin veya yükümlülüklerinin ortak havuza dönüşmesi anlamına gelmez. Her token kimliği, kendi e-ID’si ve ekonomik hak tanımıyla ilişkilendirilmelidir.

ERC-1155, yatırımcı uygunluğu veya izinli transfer kurallarını kendiliğinden sağlamaz. Bu standart yatırım hakkı temsili için kullanıldığında ilgili kimlik, transfer, arz ve dağıtım kontrollerinin ayrıca uygulanması gerekir.

Bu nedenle eBattery’nin temel izinli yatırım modeli ERC-3643 üzerinde konumlanır. ERC-1155, belirli bir proje yapısında somut teknik veya operasyonel yarar sağladığında değerlendirilir.

Aynı ekonomik hak, farklı standartlar altında iki kez dolaşıma çıkarılmaz. Standart değişikliği veya temsil dönüşümü gerekiyorsa eski ve yeni kayıtlar arasında toplam hak bütünlüğünü koruyan kontrollü geçiş uygulanır.

30.8 ERC-2981 ve Platform Ücretlerinin Uygulanması

eBattery’nin platform ücretleri, ekonomik modele ait kurallardır. Kullanılan NFT standardı, bu oranları kendiliğinden belirlemez.

ERC-2981, uygun NFT’lerde satış fiyatına bağlı ücret tutarının ve alıcı adresinin sorgulanmasına yarayan bir arayüz sunar. Standart, bütün pazaryerlerinin bu ödemeyi zorunlu olarak yapmasını sağlamaz. Ayrıca transfer işlemi her zaman satış anlamına gelmediği için yalnızca token hareketine bakarak satış komisyonu hesaplanamaz.

eBattery’de ücret uygulaması şu şekilde ayrılır:

İşlem Uygulanan platform modeli Tahsilat noktası
Başarılı birincil satış %3 Finansman ve satış kapanışı
Desteklenen ikincil satış %1 Satışın takas işlemi
Aylık kâr dağıtımı %0 platform komisyonu Dağıtım hesabında ek platform kesintisi yok
İşletme hizmeti Proje koşullarında açıklanan bedel İstasyon işletme giderleri

ERC-3643 tabanlı yatırım birimleri için %1 ikincil satış komisyonunun uygulanması ERC-2981’e dayanmaz. Komisyon, yetkili satış ve takas sözleşmesinin para akışı içinde ayrılır.

ERC-721 pasaportu ise olağan yatırımcı satışına konu olmadığı için istasyon pasaportunun varlığı, her ekonomik devirde NFT telif işlemi doğurduğu şeklinde yorumlanmaz.

Aynı hak sahibinin cüzdanları arasındaki taşıma veya yetkili kurtarma işlemi, kendiliğinden bedelli satış kabul edilmez. Komisyon, gerçek işlem türüyle ilişkilendirilir.

30.9 Ödeme ve Dağıtım Varlıkları

Yatırım birimi ile ödeme varlığı ayrı sözleşmeler ve ayrı ekonomik işlevler taşır. Yatırım birimi projeye katılımı temsil ederken ödeme varlığı, fonlama, satış veya kâr payı aktarımında kullanılır.

eBattery’nin Base üzerindeki teknik ödeme yaklaşımında, uygun ülke ve hizmet koşullarında Circle tarafından Base üzerinde ihraç edilen yerel USDC öncelikli entegrasyon varlığı olarak değerlendirilir. Circle’ın resmî sözleşme dizini Base üzerindeki USDC sözleşmesini ayrı olarak tanımlar.

Bu tercih, bütün projelerin dolar cinsinden muhasebeleştirileceği veya bütün ülkelerde aynı ödeme yönteminin kullanılacağı anlamına gelmez. Proje muhasebe para birimi ile onchain ödeme varlığı arasındaki dönüşüm, önceki bölümde açıklanan kur ve mutabakat kurallarına göre yürütülür.

Varlık kabulünde isim ve sembol yeterli değildir. Ağ kimliği, sözleşme adresi, ihraç yapısı ve teknik davranış doğrulanır. Aynı sembolü taşıyan bir köprü temsili, desteklenen yerel varlıkla otomatik olarak eşdeğer kabul edilmez.

Ödeme varlığının değerlendirilmesinde şu konular dikkate alınır:

  • İhraççı ve kullanım koşulları.

  • İtfa ve erişim şartları.

  • Varsa adres kısıtlama ve yönetim yetkileri.

  • Piyasa değeri sapması ve likidite.

  • Saklama ve dönüşüm sağlayıcıları.

  • Sözleşmenin yükseltilebilirliği.

  • Transfer ücretleri veya bakiye değiştiren özel davranışlar.

Bir stablecoin, koşulsuz banka mevduatı veya bütün kullanıcılar için risksiz nakit eşdeğeri olarak sunulmaz. Desteklenen varlıkta önemli sorun oluştuğunda yeni işlemler kontrollü biçimde durdurulabilir; mevcut yükümlülüklerin nasıl yerine getirileceği açıklanmış süreçle yönetilir.

Base ağ ücretleri için kullanılan ETH ile yatırım veya dağıtım varlığı da ayrı izlenir. Paymaster sponsorluğu, bu ayrımı kullanıcı açısından sadeleştirebilir; maliyetin ekonomik niteliğini değiştirmez.

30.10 Akıllı Sözleşme Bileşenleri

eBattery’nin sözleşme mimarisi, tek bir sözleşmeye bütün sorumlulukları yüklemek yerine görevleri ayrıştırır. Böylece bir bileşenin yetkisi ve hata etkisi sınırlandırılabilir.

Bileşen Temel sorumluluk
Proje kayıt sistemi İstasyon e-ID’si, pasaport ve ilgili sözleşmeler arasındaki bağlantı
İstasyon pasaportu Benzersiz proje kimliğinin onchain temsili
Yatırım birimi sözleşmesi Arz, bakiye ve izinli ekonomik hak devri
Kimlik ve uygunluk kayıtları İşlem için gerekli doğrulama durumları
Launchpad sözleşmeleri Katılım, finansman koşulları ve satış kapanışı
Fon koruma bileşenleri Açıklanan koşullara bağlı fon kullanımı ve iade
Oracle rapor alıcısı Yetkili iş akışlarından gelen raporların kabulü
Finansal rapor kaydı Dönem, sürüm ve bütünlük referansları
Hak sahipliği kayıt bileşeni Dönem kesimindeki dağıtım paylarının belirlenmesi
Dağıtım sözleşmesi Fonlama, hak ediş ve tekil ödeme talebi
İkincil piyasa takası Varlık, ödeme ve komisyonun koordinasyonu
Yetki ve sürüm yönetimi Yönetici rollerinin ve güncellemelerin kontrolü

Oracle rapor alıcısı, tek başına fon çekme veya yatırım birimi oluşturma yetkisine sahip olmaz. Bir finansal raporun kabul edilmesi ile dağıtımın açılması arasında gerekli diğer kontroller korunur.

Dağıtım bileşeni, aynı proje ve dönem için mükerrer ödeme yapılmasını engeller. Hak sahipliği kayıt sistemi de canlı bakiye değişikliklerinden bağımsız olarak geçmiş dönem kesimini korur.

Dönem sonu snapshot ve kâr dağıtımı, kullanılan token standardının otomatik sonucu değildir. eBattery bunları ayrı uygulama bileşenleriyle gerçekleştirir. Özellikle transfer, kurtarma, dondurma ve düzeltme olaylarının geçmiş haklara etkisi birlikte test edilir.

30.11 Kimlik ve Transfer Kontrolü

eBattery’nin kimlik ve transfer mimarisi, yatırımcı e-ID’si ile işlem yapabilen cüzdan adresleri arasında kontrollü ilişki kurar.

Kimlik belgeleri, ikamet kanıtları ve benzeri kişisel veriler kamuya açık zincire yazılmaz. Onchain tarafta gerekli uygunluk iddiaları, yetkili doğrulayıcı referansları ve bunların geçerlilik durumu kullanılır.

Kontroller üç aşamada uygulanır:

İşlem hazırlığında, kullanıcının ilgili projeye erişimi ve beklenen işlem koşulları değerlendirilir.

İşlem yürütülürken, geçerli kimlik ve transfer kuralları sözleşme düzeyinde yeniden kontrol edilir.

İşlem sonrasında, değişen sahiplik ve ilgili uygunluk sınırları kayıtlarla mutabık tutulur.

Cüzdanı kontrol etmek, yatırımcı olarak doğrulanmış olmak ve belirli projeye katılabilmek ayrı koşullardır. ERC-4337 hesabı kullanılması bu koşulları ortadan kaldırmaz.

Uygunluk bilgisinin süresinin dolması, yatırım biriminin ekonomik geçmişini silmez. Transfer veya yeni yatırım geçici olarak sınırlandırılabilir; mevcut hakların ve ödeme yükümlülüklerinin nasıl ele alınacağı ilgili kurallara göre yönetilir.

Kurtarma ve zorunlu devir işlemleri, normal satış kanalından farklı yetkilere sahip olabileceği için ayrı kayıt üretir. İşlemin dayanağı, yetkilisi ve etkilenen haklar izlenebilir olur. Bu işlemler, önceki dönem kâr paylarını ikinci kez oluşturmaz.

30.12 Yönetici Yetkileri ve Sürüm Yönetimi

Akıllı sözleşme güvenliği, yönetici yetkilerinin açık tanımlanmasını gerektirir. Token standardında bir işlev bulunması, bu işlevin günlük operasyon ekibine sınırsız biçimde verilmesini gerektirmez.

eBattery, görev ayrılığı ve en az yetki yaklaşımını uygular:

  • Proje kaydı oluşturan rol, dağıtım fonunu çekemez.

  • Kimlik doğrulayıcı, yatırım birimi arzını artırmaz.

  • Oracle yayıncısı, hesaplanan raporu tek başına yatırımcı ödemesine dönüştürmez.

  • Acil durdurma rolü, durdurma yetkisini kullanarak varlıkları başka adrese taşıyamaz.

  • Sözleşme yükseltmesi, sıradan operasyon değişikliği olarak yürütülmez.

ERC-3643 kapsamındaki dondurma, kurtarma, zorunlu transfer, ihraç ve yakma yetkileri özellikle hassas kabul edilir. Kullanım koşulları belgelenir; uygun çoklu onay ve kayıt mekanizmalarıyla sınırlandırılır.

Üretim ortamında kritik yetkiler tek bir günlük kullanım anahtarında toplanmaz. Çoklu imza düzeni, güvenli anahtar saklama ve rol bazlı erişim uygulanır. Bekleme süresi tanımlanan güncellemelerde, değişiklik yürürlüğe girmeden önce incelenebilir olur.

Acil durum müdahalesi ile kalıcı değişiklik ayrıdır. Aktif bir güvenlik olayında etkilenen işlevin durdurulması hızlı olabilir; ekonomik kuralların değiştirilmesi aynı acil yetkiyle sınırsız biçimde yapılmaz.

Sürüm yönetimi; kaynak kodu, sözleşme adresi, kullanılan bağımlılıklar, inceleme sonuçları ve değişiklik gerekçesini birlikte kaydeder. Bir denetim raporunun varlığı, sonraki bütün kod değişikliklerinin aynı kapsamda incelendiği anlamına gelmez.

Güncelleme öncesinde özellikle şu bütünlük koşulları doğrulanır:

  • Toplam ekonomik hak sayısı korunuyor mu?

  • Kullanıcı bakiyeleri doğru taşınıyor mu?

  • Geçmiş dönem hakları erişilebilir kalıyor mu?

  • Talep edilmiş tutarlar yeniden talep edilebilir hâle geliyor mu?

  • Transfer ve kimlik kısıtları bütün işlem yollarında uygulanıyor mu?

  • Yönetici yetkileri açıklanan sınırları aşıyor mu?

30.13 Ölçeklenebilirlik, İşlem Maliyetleri ve Ağ Sürekliliği

eBattery’nin ölçeklenebilirlik yaklaşımı, daha fazla istasyon ve yatırımcıyı yalnızca daha fazla onchain işlem üreterek desteklemek üzerine kurulmaz.

Operasyonel telemetri uygun veri sistemlerinde işlenir. Onchain tarafta anlamlı dönem özetleri, hak kayıtları ve gerekli ekonomik işlemler tutulur. Uygun yerlerde toplu kayıt ve kanıt yapıları kullanılır.

Dağıtım sözleşmeleri, bütün yatırımcılara tek işlem içinde ödeme gönderen sınırsız döngülere bağımlı tasarlanmaz. Yatırımcıların kendi haklarını talep edebildiği veya kontrollü gruplar hâlinde işlenen akışlar, işlem kapasitesi sınırlarını yönetmeye yardımcı olur.

Base’in ücret yapısı, L2 yürütme maliyeti ile Ethereum’a veri yayınlamaya ilişkin L1 maliyetini içerir. Bu nedenle ücretler yalnızca eBattery sözleşmesinin karmaşıklığına değil, ağ koşullarına da bağlıdır. Sabit ve değişmez işlem maliyeti vaat edilmez.

Maliyet yönetiminde; işlem öncesi tahmin, uygun toplulaştırma, veri boyutunun sınırlandırılması ve paymaster bütçesi birlikte kullanılır. Raporlama sıklığı, yatırımcıya sağlanan değer ile işlem yükü arasında dengelenir.

Süreklilik tarafında farklı kesintiler ayrı ele alınır:

Kesinti türü Temel yaklaşım
RPC sağlayıcısı sorunu Sağlıklı alternatif uç noktaya geçiş
İndeksleme gecikmesi Ekran verisinin güncelliğini belirtme ve zincirle yeniden eşleme
Bundler sorunu Desteklenen alternatif işlem iletim yolu
Ağ yürütme veya kesinleşme sorunu Etkilenen finansal işlemleri bekletme
Oracle kesintisi Yeni rapor kabulünü kontrol altında tutma
Uygulama erişim sorunu Kurtarma ve alternatif erişim prosedürlerini işletme

Alternatif RPC kullanılması, ağın kendisindeki kesintiyi gidermez. Bir veri erişim sorunu ile zincirin blok üretimi veya kesinleşme sorunu aynı olay olarak değerlendirilmez.

Şarj istasyonlarının fiziksel güvenliği ve yerel operasyonları, blockchain erişiminden bağımsız çalışmayı sürdürecek şekilde tasarlanır. Bekleyen onchain kayıtlar bağlantı düzeldiğinde tekilleştirme ve mutabakat kontrollerinden geçirilir.

30.14 Çoklu Ağ Genişleme Politikası

eBattery’nin başlangıç yaklaşımı, ekonomik hakları ve temel işlemleri Base üzerinde tutarak kayıt bütünlüğünü sadeleştirmektir. Çoklu ağ desteği, somut kullanıcı veya işletme ihtiyacına göre değerlendirilir.

Yeni bir ağa genişleme için yalnızca düşük ücret yeterli değildir. Akıllı hesap desteği, kimlik kontrolü, oracle erişimi, ödeme varlıkları, hukuki uygunluk ve operasyonel izleme birlikte değerlendirilir.

Çoklu ağ tasarımının temel kuralı şudur:

Aynı ekonomik hak, birden fazla ağda bağımsız olarak harcanabilir veya aynı dönem için birden fazla kez dağıtım alabilir hâle gelmemelidir.

Bu nedenle ağlar arası temsilde şu konular açıkça tanımlanır:

  • Hangi ağın yetkili ana kayıt olduğu.

  • Kaynak ağdaki birimin kilitlenip kilitlenmediği veya yakılıp yakılmadığı.

  • Hedef ağdaki temsilin hangi kanıtla oluşturulduğu.

  • Toplam hak sayısının nasıl korunduğu.

  • Geçiş sırasında dönem sonu hak sahipliğinin nasıl belirlendiği.

  • Bekleyen dağıtımların hangi ağda talep edileceği.

  • Mesaj gecikmesi veya başarısızlığında geri dönüş süreci.

  • Kimlik ve transfer kurallarının hedef ağda nasıl uygulandığı.

Köprüde bulunan birimler, hem kaynak hem hedef ağda aktif yatırım hakkı olarak sayılmaz. Mesajın tekrar iletilmesi veya farklı sırada ulaşması, ek birim ya da ikinci ödeme üretmez.

Ödeme varlığının başka ağdan getirilmesi ile yatırım hakkının başka ağa taşınması da ayrı projelerdir. Kullanıcıya ödeme erişimi sağlamak için yatırım birimlerinin mutlaka çoklu ağa çıkarılması gerekmez.

Ağ değişikliği veya genişleme, proje e-ID’sini ve ekonomik sözleşmeyi açıklamasız biçimde değiştirmez. Yeni sözleşmeler, eski kayıtlarla izlenebilir bağlantı kurar; geçiş öncesi ve sonrası haklar mutabık tutulur.

Bu mimariyle eBattery, istasyonun kalıcı kimliğini, yatırımcının ekonomik hakkını ve ödeme hareketlerini ayrı fakat birbirine bağlı bileşenlerde yönetir. Base yürütme ortamını, Ethereum bağlantısı mutabakat temelini, token standartları ise bu ilişkilerin teknik temsilini sağlar. Ekonomik anlam ve yatırımcı hakları, bütün bu katmanlarda aynı proje kayıtlarına bağlı kalır.

eBattery’de ara

Bir özellik, rehber veya konu ara.

Başlangıç noktalarıŞarj istasyonu bulma →Örnek RWA projesi →Rehberler ve haberler →